آشتی ملی؛ ضرورتی با ادب و آداب
یادداشتی درباره اخلاق گفتار سیاسی، سیرهٔ وفاق، و استفادهٔ هوشمندانه از فرصتهای همگرایی
در روزهای اخیر، برخی بیانیهها با موضوع «آشتی ملی» منتشر شدهاند؛ اما متأسفانه لحن و ادبیات برخی از آنها، به جای آنکه بوی وفاق و همدلی بدهد، رنگ و بوی طلبکاری و تحکم گرفته است. حال آنکه آشتی ملی، صرفاً یک شعار یا واژهٔ سیاسی نیست، بلکه اصول، مبانی و آدابی دارد که باید در گفتار و رفتار مدعیان آن متجلی شود.
آداب آشتی ملی
کسی که به آشتی باور دارد، پیش از هر چیز ادب در گفتار را رعایت میکند. انتخاب واژهها در چنین جایگاهی حساس است؛ چرا که کوچکترین کلام تند میتواند رقیب را برنجاند و فرصت وحدت را از بین ببرد. ادبیات آشتی، فروتنانه و مسالمتآمیز است. در آن احترام، مهربانی و ارادت موج میزند و هر جملهای نشانی از صداقت و ایمان به همزیستی دارد.
آشتی ملی زمانی ممکن میشود که کلمات، حامل کرامت باشند؛ نه ابزار تحکم و طرد.
نمونهای از سیرهٔ وفاق
نمونهای بارز از این رویکرد را میتوان در شیوهٔ گفتار و رفتار دکتر پزشکیان در انتخابات اخیر ریاستجمهوری مشاهده کرد. صداقت، فروتنی و باور به وفاق ملی در سبک تعامل ایشان بهوضوح دیده میشد. همین ویژگیها توانست زمینهساز گردهمآیی اقوام، مذاهب، احزاب و جریانهای سیاسی مختلف شود؛ با وجود همه اختلافها و تمایزها.
فرصتهای امروز
امروز نیز فرصتهای ارزشمندی برای تقویت اتحاد ملی فراهم است؛ از جمله بازگشت فعالان سیاسی همچون دکتر لاریجانی به صحنه. در چنین شرایطی، به جای دمیدن در شیپور اختلاف، بهتر است نیمهٔ پر لیوان را ببینیم و انرژیها را صرف تقویت همزیستی، همدلی و انسجام ملی کنیم.
نتیجهگیری
آشتی ملی، نیازمند رفتار صفر و صدی نیست؛ بلکه به تعامل و بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای موجود وابسته است. اگر خواهان ایرانی آباد و سرفراز هستیم، باید در این مسیر، زبان مهربانی و اخلاق را به خدمت بگیریم و از هر فرصتی برای همگرایی بهره ببریم.
✋ همین ✋