امنیت غذایی ۹۰ میلیون ایرانی؛ از ظرفیت ملی تا اقدام عملیاتی

غذای مردم، خط مقدم امنیت ملی است.

امنیت غذایی، صرفاً یک موضوع کشاورزی نیست؛ مسئله‌ای راهبردی در پیوند با استقلال کشور، تاب‌آوری اقتصادی، سلامت جامعه و آرامش خانواده‌های ایرانی است. در شرایط تحریم، محدودیت‌های تجاری و احتمال بحران‌های منطقه‌ای، تقویت تولید داخل و کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تأمین غذا، ضرورتی ملی است.

ما جمعی از مدیران، معاونان، متخصصان، استادان دانشگاه، اعضای هیئت علمی و صاحب‌نظران حوزه کشاورزی و امنیت غذایی، بر این باوریم که ایران از ظرفیت‌های انسانی، علمی، فنی و تولیدی ارزشمندی برخوردار است که می‌توان با مدیریت یکپارچه و بهره‌برداری هوشمندانه از آن‌ها، امنیت غذایی کشور را به سطحی پایدارتر و قابل اتکاتر ارتقا داد.

باور ما این است که راه‌حل، صرفاً افزایش سطح زیرکشت یا مصرف بیشتر منابع نیست؛ راه‌حل، تولید بیشتر و اقتصادی‌تر با استفاده بهینه از آب، خاک، دانش و امکانات موجود کشور است.

راهبرد ما؛ از شعار تا برنامه اجرایی

۱. افزایش بهره‌وری در واحد سطح: توسعه فناوری‌های نوین، بذرهای مناسب، تغذیه علمی، مکانیزاسیون و روش‌های نوین کشت برای افزایش عملکرد و کاهش ضایعات.

۲. مدیریت هوشمند آب و خاک: اصلاح الگوی کشت متناسب با اقلیم و منابع آب هر منطقه، بهبود بهره‌وری آبیاری و پرهیز از توسعه تولیدی که به منابع آب تجدیدناپذیر آسیب می‌زند.

۳. فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود: شناسایی زمین‌ها، زیرساخت‌ها، تجهیزات، دانش فنی و ظرفیت‌های بلااستفاده و تبدیل آن‌ها به فرصت واقعی تولید؛ با ارزیابی اقتصادی و زیست‌محیطی.

۴. اولویت‌بندی محصولات راهبردی: تدوین نقشه تولید ملی بر اساس نیاز واقعی کشور، مزیت منطقه‌ای، میزان مصرف آب، هزینه تولید و نقش هر محصول در سبد غذایی خانوار.

۵. تقویت زنجیره کامل غذا: از تولید نهاده و محصول تا فرآوری، ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل و توزیع؛ زیرا امنیت غذایی تنها با تولید محصول محقق نمی‌شود، بلکه به دسترسی پایدار مردم به غذای سالم و قابل تهیه نیز وابسته است.

۶. پیوند دانش، مدیریت و میدان عمل: تشکیل کارگروه تخصصی با مشارکت دانشگاه، بخش خصوصی، تولیدکنندگان و دستگاه‌های اجرایی؛ با مسئولیت مشخص، زمان‌بندی روشن، شاخص‌های قابل سنجش و گزارش‌دهی منظم.

پیشنهاد ما: تشکیل کارگروه ملی اقدام برای امنیت غذایی

ما آمادگی داریم دانش و تجربه تخصصی خود را در قالب یک برنامه عملیاتی در اختیار نهادهای مسئول قرار دهیم؛ برنامه‌ای که با شناخت دقیق منابع و محدودیت‌ها آغاز شود، ظرفیت‌های قابل فعال‌سازی را مشخص کند، طرح‌های اولویت‌دار را به اجرا برساند و نتایج آن به‌صورت مستمر ارزیابی شود.

هدف، ارائه یک طرح صرفاً مطالعاتی یا تولید یک سند اداری دیگر نیست؛ هدف، تبدیل دانش و ظرفیت‌های موجود به محصول، کاهش اتلاف منابع، افزایش تاب‌آوری تولید و بهبود دسترسی مردم به غذای مورد نیاز است.

البته میزان امکان تأمین کامل نیاز غذایی کشور از تولید داخلی باید بر پایه تراز دقیق عرضه و تقاضا، نیازهای تغذیه‌ای جمعیت، محدودیت‌های آب و خاک و ارزیابی اقتصادی هر محصول بررسی و اثبات شود. خودکفایی پایدار، زمانی ارزشمند است که به بهای تخریب منابع پایه و تضعیف تولید آینده تمام نشود.

سخن پایانی

ما به توان متخصصان، کشاورزان، تولیدکنندگان و مدیران کارآمد کشور باور داریم. ایران ظرفیت‌های مهمی دارد؛ وظیفه ما این است که این ظرفیت‌ها را شناسایی کنیم، منابع را درست تخصیص دهیم، دانش را به عمل پیوند بزنیم و از تصمیم‌های پراکنده به مدیریت یکپارچه برسیم.

در شرایط جنگی، پساجنگ و فشارهای اقتصادی، تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی‌های آسیب‌پذیر باید با سرعت، دقت و برنامه‌ریزی دنبال شود؛ نه با تصمیم‌های شتاب‌زده، بلکه با راهکارهای علمی، واقع‌بینانه و قابل اجرا.

پیام ما روشن است: امنیت غذایی مردم، یک اولویت ملی است؛ و ما آماده‌ایم برای تبدیل این اولویت به برنامه و اقدام عملیاتی، دانش، تخصص و تجربه خود را در خدمت کشور قرار دهیم.

دکتر میثم صالحی
دبیر حزب سیاسی مجمع شاهد ایران اسلامی