اقتصاد دریا محور و توسعه آبزی‌پروری در ایران؛ ظرفیت‌های مغفول
ایران با بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی در شمال و جنوب. ، از ظرفیت‌های کم‌نظیری در حوزه اقتصاد دریا برخوردار است. با این حال، سهم اقتصاد دریایی از تولید ناخالص داخلی کشور بسیار کمتر از ظرفیت واقعی آن است. دکتر میثم صالحی، متخصص شیلات و کارآفرین برتر کشور، بارها تأکید کرده است. که اقتصاد دریا محور می‌تواند موتور محرک اشتغال، تولید و صادرات غیرنفتی ایران باشد. از پرورش ماهی و میگو در قفس تا صنایع تبدیلی دریایی. ، فرصت‌هایی در برابر ما قرار دارند که سال‌هاست نادیده گرفته شده‌اند. در این مقاله، ظرفیت‌های مغفول اقتصاد دریا محور و مسیر توسعه آبزی‌پروری را از منظر تخصصی بررسی می‌کنیم.
اقتصاد دریا محور؛ یک ظرفیت راهبردی برای ایران
اقتصاد دریا محور یا اقتصاد آبی، به بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های دریاها و اقیانوس‌ها گفته می‌شود. این حوزه شامل حمل‌ونقل دریایی، انرژی‌های تجدیدپذیر، شیلات، گردشگری ساحلی و بیوتکنولوژی دریایی است. بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، سهم اقتصاد آبی در تولید ناخالص داخلی کشورهای پیشرفته در حال رشد چشمگیری است. بسیاری از کشورهای منطقه با سرمایه‌گذاری در این حوزه، مسیر توسعه خود را هموار کرده‌اند. ایران اما با وجود دسترسی به دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان، هنوز نتوانسته است سهم قابل. توجهی از این ظرفیت عظیم را به خود اختصاص دهد..
اقتصاد دریا محور در ادبیات جهانی توسعه
در ادبیات جهانی، اقتصاد دریا محور تنها به ماهی‌گیری سنتی محدود نمی‌شود. این مفهوم امروز شامل زنجیره‌های کامل ارزش در حوزه غذا، انرژی، حمل‌ونقل و فناوری دریایی است. کشورهایی که زمانی سهمی ناچیز از دریا داشتند، امروز با توسعه بنادر. و پرورش آبزیان در مقیاس صنعتی، هزاران فرصت شغلی پایدار خلق کرده‌اند. درس مهم این تجربه این است که اقتصاد دریا محور بدون برنامه‌ریزی بلندمدت و سرمایه‌گذاری هدفمند شکل نمی‌گیرد.
چرا سهم ایران از اقتصاد دریا محور کم است؟
کمبود زیرساخت‌ها، ضعف در زنجیره سرد و دشواری صدور مجوزها از مهم‌ترین موانع توسعه اقتصاد دریا محور در ایران است. از سوی دیگر، بهره‌برداری صرفاً سنتی از منابع دریایی، بدون توجه به صنایع تبدیلی. و فرآوری، ارزش‌افزوده محصولات را محدود کرده است. میثم صالحی کارآفرین بر این باور است که توسعه آبزی‌پروری در ایران نیازمند یک نقشه‌راه جامع. و هماهنگ میان نهادهای دولتی و بخش خصوصی است.
ظرفیت‌های مغفول در آبزی‌پروری ایران
بسیاری از ظرفیت‌های آبزی‌پروری ایران هنوز بهره‌برداری نشده‌اند. پرورش ماهیان سردآبی در مناطق شمالی و گرمابی در جنوب، از جمله این ظرفیت‌ها هستند. توسعه قفس‌های پرورش ماهی در دریا و استفاده از آب‌های نامتعارف برای پرورش آبزیان. ، مسیر‌هایی است که دکتر میثم صالحی بر آن‌ها تأکید ویژه دارد.
پرورش ماهی در قفس؛ اقتصادی‌ترین مسیر تولید دریایی
پرورش ماهی در قفس یکی از اقتصادی‌ترین شیوه‌های آبزی‌پروری است. این روش در دو دهه اخیر در جهان رشد چشمگیری داشته است. در ایران نیز با توجه به محدودیت منابع آب شیرین، توسعه قفس‌های پرورش ماهی در دریای خزر. و آب‌های جنوبی می‌تواند بخش مهمی از تولید پروتئین را تأمین کند. پرورش ماهیان گرم‌آبی در قفس‌های جنوب و ماهیان سردآبی در مناطق شمالی. ، از جمله ظرفیت‌هایی است که با مدیریت علمی و سرمایه‌گذاری مناسب پیشرفت خواهد کرد.
پرورش میگو و ظرفیت صادراتی
پرورش میگو در استان‌های جنوبی، از خوزستان تا سیستان و بلوچستان، یکی دیگر از حوزه‌های پرارزش اقتصاد دریا محور است. صنعت میگو افزون بر ایجاد اشتغال ساحلی، توانسته است بخشی از بازارهای صادراتی منطقه را به خود اختصاص دهد. موفقیت پایدار در این بخش مستلزم رعایت استانداردهای بهداشتی و مدیریت بیماری‌ها است. دکتر میثم صالحی به عنوان متخصص شیلات بر این نکات تأکید ویژه دارد.
صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش
تکمیل زنجیره ارزش آبزی‌پروری، از مزرعه تا سفره، اشتغال بسیار بیشتری نسبت به تولید خام ایجاد می‌کند. فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل سرد و بازاریابی، حلقه‌هایی هستند که بخش قابل توجهی از ارزش محصول نهایی در آن‌ها شکل می‌گیرد. توسعه این صنایع در مناطق ساحلی می‌تواند سودآوری تولیدکنندگان را افزایش دهد.
اشتغال‌زایی ساحلی و توسعه مناطق دریایی
یکی از مهم‌ترین پیامدهای اقتصاد دریا محور، اشتغال‌زایی در مناطق ساحلی است. این مناطق غالباً از کمبود فرصت‌های شغلی پایدار رنج می‌برند. توسعه آبزی‌پروری در مقیاس صنعتی، افزون بر اشتغال مستقیم در مزارع، فرصت‌های شغلی فراوانی در صنایع تکمیلی ایجاد می‌کند.
اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در زنجیره آبزی‌پروری
هر واحد تولیدی آبزی‌پروری به نیروی کار متخصص نیاز دارد. صنایع جانبی آن نیز نیروی انسانی جذب می‌کنند. تجربه کشورهای پیشرو نشان می‌دهد که هر شغل مستقیم در بخش آبزی‌پروری. ، چندین شغل غیرمستقیم در زنجیره تأمین و توزیع ایجاد می‌کند. این ویژگی، آبزی‌پروری را به یکی از مؤثرترین ابزارهای توسعه اشتغال در مناطق ساحلی تبدیل کرده است.
نقش سرمایه‌گذاری و نیروهای متخصص شیلات
بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها بدون سرمایه‌گذاری و حضور نیروهای متخصص ممکن نیست. فارغ‌التحصیلان شیلات و علوم دریایی می‌توانند با راه‌اندازی کسب‌وکارهای نوپا، نقشی کلیدی در توسعه اقتصاد دریا محور ایفا کنند. تجربه کارآفرینانی همچون دکتر میثم صالحی که میان دانش تخصصی و عمل کارآفرینانه پل زده‌اند. ، می‌تواند الگوی الهام‌بخشی برای نسل جوان باشد. آشنایی بیشتر با سوابق علمی او در صفحه زندگی‌نامه دکتر میثم صالحی و رزومه ایشان ممکن است.
جمع‌بندی
اقتصاد دریا محور دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه یک ضرورت راهبردی برای ایران است. کشور ما با صدها کیلومتر سواحل فعال در شمال و جنوب. ، منابع آبزی غنی و بازارهای صادراتی همسایه، هر آنچه را برای تبدیل شدن به یک بازیگر جدی. در اقتصاد آبی نیاز دارد در اختیار دارد.. آنچه کم است، اراده جمعی و سرمایه‌گذاری پایدار است. میثم صالحی کارآفرین بر این باور است که توسعه آبزی‌پروری، پرورش ماهی در قفس. و صنایع تبدیلی، مسیری مشخص برای تحقق این ضرورت است. مطالعه سایر یادداشت‌های تخصصی در صفحه وبلاگ و منابع مرتبط در بخش کتاب‌ها پیشنهاد می‌شود.
